VÕ SƯ NGUYỄN VÕ UYÊN MI – TRUYỀN NHÂN THIẾT SA CHƯỞNG THIẾU LÂM HỒNG GIA HÀ CHÂU

Có những giá trị của một môn phái được lưu giữ bằng sách vở, tư liệu và những câu chuyện truyền đời. Cũng có những giá trị chỉ thực sự tồn tại khi vẫn còn một người tiếp tục luyện tập, tiếp tục ghi nhớ và tiếp tục truyền lại cho thế hệ sau. Với võ thuật truyền thống, sự tiếp nối ấy càng trở nên quý giá, bởi mỗi bài quyền, mỗi phương pháp luyện công, mỗi kỹ thuật đặc trưng đều được hình thành từ một quá trình dài của nhiều thế hệ. Khi người thầy qua đời, điều còn lại đối với người học trò không đơn thuần là những ký ức về một thời đã qua, mà còn là trách nhiệm giữ cho ngọn lửa ấy không tắt.

Võ sư Nguyễn Võ Uyên Mi đang đi trên hành trình như vậy. Là đệ tử cuối cùng của Tổ sư Hà Châu – chưởng môn đầu tiên của dòng Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu tại Việt Nam, võ sư Uyên Mi tiếp tục gìn giữ những giá trị võ học mà mình được truyền thụ, đặc biệt là các kỹ thuật công phu đặc trưng của môn phái. Trong đó, Thiết Sa Chưởng được xem là dấu ấn nổi bật, gắn với tên tuổi Tổ sư Hà Châu qua những màn biểu diễn công phu từng gây tiếng vang. Hơn 20 năm gắn bó với võ thuật, nữ võ sư ấy hôm nay vẫn miệt mài luyện tập, biểu diễn và truyền dạy, với mong muốn những tinh hoa của một dòng võ có lịch sử lâu đời tiếp tục được hiện diện trong đời sống hiện đại.

 

Dòng võ mang theo một hành trình truyền thừa

Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu là dòng võ phái truyền thừa chánh thống của Nam Thiếu Lâm, được ca ngợi là đứng đầu Ngũ đại danh quyền từ xưa đến nay. Tại Việt Nam, tổ sư Hà Châu là chưởng môn đầu tiên. Ông từng nổi tiếng với những màn biểu diễn công phu đặc dị, tạo được dấu ấn trong cộng đồng võ thuật bởi khả năng thực hiện những kỹ thuật mà đối với người bình thường gần như không thể hình dung được. Một trong những tuyệt kỹ gắn liền với tên tuổi của ông là Thiết Sa Chưởng – kỹ thuật đặc trưng được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Tổ sư Hà Châu từng biểu diễn khả năng dùng tay vỗ vỡ gáo dừa khô hoặc chặt chồng nhiều viên gạch được xếp sát nhau mà không kê hai đầu. Những màn trình diễn ấy góp phần đưa tên tuổi của vị võ sư đến gần hơn với công chúng. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào khoảnh khắc một viên gạch vỡ dưới chưởng lực, người ta sẽ rất khó hình dung phía sau đó là cả một quá trình rèn luyện nghiêm khắc, đòi hỏi người tập phải dành nhiều năm để xây dựng sức mạnh, độ chính xác, khả năng phát lực và sự kiểm soát cơ thể.

Tổ sư Hà Châu

Khi tổ sư Hà Châu qua đời, những tuyệt kỹ ấy đứng trước một câu hỏi lớn: ai sẽ là người tiếp tục. Trong dòng chảy của thời gian, nhiều kỹ thuật võ thuật truyền thống từng đứng trước nguy cơ thất truyền khi không còn người đủ khả năng hoặc tâm huyết để tiếp nối. Bởi vậy, sự xuất hiện của những truyền nhân có khả năng duy trì phương pháp luyện tập và truyền dạy lại cho thế hệ sau mang một ý nghĩa đặc biệt. Nguyễn Võ Uyên Mi là một trong những người đang tiếp tục thực hiện vai trò đó.

Người phụ nữ tiếp nối tuyệt kỹ Thiết Sa Chưởng

Trong hình dung thông thường, võ thuật và những màn công phá thường gắn với hình ảnh của những võ sư nam có thể hình mạnh mẽ. Nguyễn Võ Uyên Mi lại lựa chọn một con đường khác. Cô là một người phụ nữ dành nhiều năm gắn bó với những bài luyện công khắc nghiệt, tiếp nhận và duy trì những kỹ thuật đặc trưng của dòng Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu.

Là đệ tử cuối cùng của Tổ sư Hà Châu, Uyên Mi có một vị trí đặc biệt trong hành trình truyền thừa của môn phái. Những gì cô tiếp tục luyện tập hôm nay mang theo dấu ấn của người thầy đã truyền nghề cho mình. Đó cũng là lý do cô dành nhiều tâm huyết cho việc thực hành các tuyệt kỹ, trong đó nổi bật nhất là Thiết Sa Chưởng.

Võ sư Uyên Mi đã luyện Thiết Sa Chưởng đến mức có thể dùng lực vỗ bể dừa khô, chặt 5 viên gạch xếp chồng lên nhau, cô còn có thể thực hiện kỹ thuật phát chưởng xuyên qua lớp mút chịu lực để kình lực tiếp tục tác động và làm vỡ 4 viên gạch được xếp chồng phía dưới. Ngoài những kỹ thuật trên, cô còn thực hành Trửu Pháp, là phương pháp sử dụng khuỷu tay để phát lực, với khả năng chấn vỡ 4 viên gạch xếp chồng, đồng thời thực hiện kỹ thuật dùng nắm đấm xuyên qua 2 viên gạch mà không cần dùng tay để giữ.

Với võ sư Uyên Mi, quá trình luyện Thiết Sa Chưởng được chú trọng theo hướng giúp bàn tay phát triển sức mạnh nhưng hạn chế tình trạng biến dạng, chai sần. Đây là một điểm đáng chú ý khi nói về công phu truyền thống, bởi luyện võ không đồng nghĩa với việc bất chấp cơ thể để đạt được một màn biểu diễn ấn tượng. Sức mạnh cần đi cùng phương pháp, kỹ thuật và khả năng kiểm soát. Có lẽ vì vậy, phía sau hình ảnh một nữ võ sư có thể chặt vỡ những viên gạch là một câu chuyện khác ít được nhìn thấy hơn: những năm tháng âm thầm luyện tập, sự kiên trì trước những giới hạn của cơ thể và quyết tâm giữ lại một kỹ thuật mà cô đã được sư phụ của mình trao truyền.

Khi sức mạnh được đo bằng sự bền bỉ

Đối với võ sư Uyên Mi, cô đang cố gắng giữ lại những gì được truyền lại từ một người thầy đã dành cả đời cho võ thuật. Khi người thầy không còn nữa, người học trò trở thành một phần ký ức sống động của môn phái. Mỗi kỹ thuật được luyện, mỗi bài quyền được truyền lại và mỗi thế hệ học viên tiếp tục bước vào võ đường đều là một cách để người đi trước tiếp tục hiện diện. Từ nền tảng đó, cô đã lựa chọn mở rộng con đường của mình bằng việc thành lập Võ Đường Phượng Hoàng, hướng đến đào tạo võ thuật và kỹ năng tự vệ cho nữ giới.

Nếu Thiết Sa Chưởng cho thấy sức mạnh được tạo nên từ quá trình rèn luyện, thì Võ đường Phượng Hoàng lại cho thấy một hướng tiếp cận khác của võ thuật: giúp con người tự tin hơn trong việc bảo vệ chính mình. Từ đó, võ sư Uyên Mi tổ chức các lớp võ tự vệ miễn phí dành cho nữ giới tại TP. HCM, tập trung vào những tình huống có thể xảy ra trong đời sống như bị bóp cổ, kéo tóc hoặc đối diện với nguy cơ bị tấn công. Cô hướng dẫn học viên cách phản ứng, thoát khỏi tình huống và tìm kiếm cơ hội an toàn thay vì khuyến khích đối đầu bằng mọi giá.

Điều đáng quý trong cách tiếp cận này nằm ở việc đưa võ thuật ra khỏi phạm vi của những bài biểu diễn. Một cú đấm mạnh, một thế khóa hay một kỹ thuật phản công có thể gây ấn tượng trên sân khấu, nhưng giá trị của võ thuật trong đời sống lại nằm ở khả năng giúp người học bình tĩnh hơn, hiểu cơ thể mình hơn và biết cách ứng phó khi rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, với phụ nữ, điều đó càng có ý nghĩa. Qua Võ đường Phượng Hoàng, hình ảnh của nữ võ sư cũng trở nên gần gũi hơn. Cô có thể truyền lại những kỹ thuật đã được học từ dòng võ truyền thống, đồng thời chuyển hóa chúng thành những bài học với nhu cầu của người học trong đời sống hôm nay.

 

Với tâm huyết gìn giữ và lưu truyền tuyệt kỹ Thiết Sa Chưởng, võ sư Uyên Mi còn chú trọng đào tạo thế hệ kế thừa tại Võ đường Phượng Hoàng. Cô xây dựng nhóm Tứ Hộ Tướng gồm những nữ truyền nhân được trực tiếp hướng dẫn và rèn luyện Thiết Sa Chưởng, có khả năng thực hiện các kỹ thuật công phá mạnh mẽ, tạo nên hình ảnh những nữ võ sinh bản lĩnh, đến mức nam giới cũng phải dè chừng. Qua đó, cô từng bước xây dựng lực lượng kế cận, góp phần duy trì và lan tỏa những giá trị đặc trưng của Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu.

Giữ lại ký ức của người thầy bằng chính những gì mình đang làm

Tổ sư Hà Châu đã qua đời nhiều năm, nhưng những kỹ thuật ông truyền lại vẫn còn được thực hành tại Việt Nam. Có thể một ngày nào đó, những người từng biết đến Tổ sư Hà Châu sẽ không còn nhiều. Những màn biểu diễn từng khiến khán giả kinh ngạc cũng chỉ còn lại trong tư liệu và ký ức. Nhưng nếu vẫn còn người tiếp tục luyện tập và truyền dạy, dấu ấn của một thế hệ võ thuật vẫn được nhắc đến. Đó là ý nghĩa lớn hơn của hai chữ “truyền nhân”.

Nguyễn Võ Uyên Mi đang lựa chọn cách ấy. Cô tiếp tục luyện công, tiếp tục biểu diễn những kỹ thuật được truyền lại, tiếp tục đào tạo học viên và mở ra một hướng đi mới thông qua Võ Đường Phượng Hoàng. Mỗi hoạt động ấy đều góp một phần vào câu chuyện lớn hơn: giữ cho võ thuật truyền thống không trở thành một ký ức xa xôi.

Ngọn lửa ấy vẫn đang được tiếp nối

Một người thầy đã dành cả đời để luyện võ, một người học trò đã tiếp nhận và gìn giữ, và một thế hệ mới đang tiếp tục học hỏi. Với Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu, đó chính là ý nghĩa của sự truyền thừa. Với Võ sư Uyên Mi, đó còn là một lời hứa với người thầy đã khuất.

Thiết Sa Chưởng có thể là tuyệt kỹ làm nên dấu ấn của Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu. Nhưng thứ quan trọng nhất giữ một môn phái trường tồn theo thời gian lại là con người. Và ở Việt Nam, võ sư Nguyễn Võ Uyên Mi đang là một trong những người tiếp tục đứng ở vị trí ấy – lặng lẽ giữ ngọn lửa của Thiếu Lâm Hồng Gia Hà Châu, để những giá trị được truyền từ thế hệ trước vẫn có cơ hội đi tiếp cùng những thế hệ sau.